بخش اول : يگانگى خدا پيرو دين اسلام ، ابتدا بايد شهادت ( تصديق ) به ايمان ( اعتقاد ) را بپذيرد : لا إله الّا اللَّه ؛ خدايى نيست جز الله . پذيرفتن وحدانيت خدا ، اولين ركن اسلام است . ديگر اركان ، به اين ركن بستگى دارند و از آن مشتق مىشوند . اما جمله : « خدايى نيست جز الله » به چه معناست ؟ در اسلام ، روش پاسخ گويى به اين پرسش ، ميزان عمق درك مؤمن را از دينش ، نشان مىدهد . و همان‌طور كه در حديثى كه اغلب در متون اهل حديث از پيامبرنقل مىشود ، مىتوان گفت كه به تعداد مؤمنين ، براى درك معناى پذيرش - توحيد - « راه و روش » وجود دارد . « 1 » تاريخ عقلانى اسلام را ، مىتوان آشكار سازى تدريجى روش هايى دانست كه نسل‌هاى پى در پى ، براى درك معنا و مفهوم اعتراف به وحدانيت خدا ، به كار مىگيرند . خداشناسى ، فقه ، فلسفه ، عرفان و حتى برخى رشته‌هاى علوم طبيعى ، همه در جست‌وجوى تعريفى ، براى اصول توحيد در چند سطح هستند « تا اقرار كنند خدا يكى است . » برخى از پربارترين مكتب‌هاى عقلانى ، كه سعى كرده معناى توحيد را توضيح دهد در بين شيعيان رشد يافته است . برخى مورخان در خارج از اسلام ، در جست‌وجوى الهامى از شرح

--> ( 1 ) . پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود : راه‌ها به سوى خداوند ، مساوى است به شمارش ارواح مردم . .